Gestasyonel Trofoblastik Hastalıklar Tanım ve Tipleri

1259

Gestasyonel trofoblastik hastalıklar (GTH) ve Gestasyonel Trofoblastik Neoplazi (GTN)

Prof. Dr. Süleyman Engin Akhan

Gestasyonel trofoblastik hastalıklar (GTH); yaşaması mümkün olmayan fertilize ovumun (yumurtanın) rahim içine yerleşmesi, tutunması ve patolojik (yani olmaması gereken bir şekilde) büyümesi sonucu ortaya çıkan ANORMAL GELİŞEN BİR PLASENTANIN OLUŞTURDUĞU ANORMAL BİR GEBELİK FORMUDUR.

“Gestasyon” kelimesi gebelik, “trofoblast” kelimesi ise plasentayı (halk arasındaki adıyla, çocuğun “eş”ini) oluşturan hücrelerin adıdır. ‘Trofoblast’ hücreleri plasentayı oluşturan hücrelerdir ve hastalık, gebelik oluşmasının ardından, plasentayı oluşturan bu hücrelerin anormal gelişimiyle ortaya çıkar.  GTH  grubunda selim ve metastaz yapabilen habis alt tipler yer almaktadır. Bazı yazarlar, araştırmacılar, GTH denildiğinde mol hidatiform ve alt tiplerinin anlaşılması gerektiğini, habis bir form geliştiğinde bunun Gestasyonel Trofoblastik Neoplazi (GTN) olarak adlandırılması gerektiğini savunurlar. Bende bu kavramı savunanlardanım. Dolayısıyla özellikle merastatik GTH için GTN tanımını kullanacağım. Bunlar akademik tartışmalar olsa da siz hastalarım açısından bence önemli zira farklı kaynakları okuduğunuzda o kadar farklı isimler duyuyorsunuz ki, şimdi neden bahsediliyor diye kendi kendinize sorduğunuzu biliyorum 🙂

GTH’lar hispopatolojik olarak 4 ana gruba ayrılır:

1.Mol hidatiform (Molar gebelik, üzüm gebeliği): a. komplet mol (tam molar gebelik) b. parsiyel mol (kısmi molar gebelik)

2. İnvazif Mol

3. Koryokarsinom

4. Plasental bölgeden gelişen tümörler

 

GTH’de prognostik faktörler ve evreleme:

GTH’ın histopatolojik tiplerinin, sizin anlayacağını  hücresel tiplerinin prognoz üzerine yani hastalığın ve hastanın geleceği  üzerine etkili olup olmadığı hep tartışılmıştır. Ancak gelinen noktada histopatolojiınin prognoz tayininde yetersiz kaldığı düşünülmektedir. Bu nedenle pek çok evreleme ve skorlama  yöntemi farklı kurumlar tarafından geliştirilmiştir.

DSÖ, NIH, ve FIGO’nun evreleme ve skorlama sistemleri vardır.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) skorlamasında 9 faktör vardır. Her ne kadar 9 risk faktörü fazla ve karışık olarak nitelendirilse de, sınıflama kolaydır ve histopatoloji ağırlıklıdır. FIGO (Biz kadın doğum uzmanlarının uluslararası derneği)  ise sınıflamasında hastalığın anatomik lokalizasyonunu esas olarak almıştır. Ayrıca FIGO sınıflamasında iki risk faktörü bulunmaktadır. Bugün gelinen noktada bu iki sınıflamanın bir çeşit karışımı kullanılmaktadır. 

Evreleme:

Evre I: Hastalık uterusta

Evre II: Uterus dışında ama genital organlarda sınırlı

Evre III: Genital sistem tutulumu olsun olmasın akciğer metastazı

Evre IV: Diğer bölgelere metastaz

Modifiye Dünya Sağlık Örgütü GTH Skorlama Sistemi

 RİSK FAKTÖRLERİ

0

1

2

4

Yaş

<40

≥40

Önceki Gebelik

Mole

Düşük

Miad Gebelik

Önceki Gebelik ile Molar Gebelik Arasındaki Süre

<4

4–6

7–12

>12

Tedavi Öncesi Serum hCG (IU/L) Düzeyleri

<103

103–104

104–105

>105

Uterus Dahil En Büyük Tümör Boyutu

<3

3–4 cm

≥5 cm

Metastaz Bölgeleri

Akciğer

Dalak, Böbrek

Barsak Sistemi

Karaciğer Beyin

Metastaz Sayısı

1–4

5–8

>8

Önceki Başarısız Kemoterapi Sayısı

Tek ilaç ile

≥2 ve daha çok ilaç

Skoru 7 ve üzerindeki kadınlar YÜKSEK RİSKLİ kabul edilir.